Öteleme, bir fonksiyonun grafiğinin belirli bir yönde yer değiştirmesi demektir. Ötelemede fonksiyonun grafiğinin şekli değişmez, sadece analitik düzlemdeki konumu değişir.
Dikey Öteleme
olmak üzere,
Bir fonksiyonun çıktısına birim eklendiğinde grafik birim yukarı ötelenir. Bunun sebebi, fonksiyonun bu değişiklik sonucunda aynı değeri için daha büyük bir değeri üretmesidir.
Bir fonksiyonun çıktısından birim çıkarıldığında grafik birim aşağı ötelenir. Bunun sebebi, fonksiyonun bu değişiklik sonucunda aynı değeri için daha küçük bir değeri üretmesidir.
Dikey öteleme
Yatay Öteleme
olmak üzere,
Bir fonksiyonun girdisine birim eklendiğinde grafik birim sola ötelenir. Bunun sebebi, fonksiyonun bu değişiklik sonucunda aynı değerini daha küçük bir değeri ile üretmesidir.
Bir fonksiyonun girdisinden birim çıkarıldığında grafik birim sağa ötelenir. Bunun sebebi, fonksiyonun bu değişiklik sonucunda aynı değerini daha büyük bir değeri ile üretmesidir.
Yatay öteleme
Aşağıda verilen fonksiyonlara 2. sütunda uygulanan dikey dönüşüm fonksiyonun grafiğini 2 birim yukarı, 3. sütunda uygulanan yatay dönüşüm de 2 birim sola öteler.
Fonksiyon
Dikey Dönüşüm
Yatay Dönüşüm
SORU 1 :
fonksiyonu birim sağa birim yukarı ötelendiğinde fonksiyonu elde edildiğine göre, kaçtır?
Denklemi şeklinde verilen bir parabolün tepe noktası olur.
Buna göre parabolünün grafiği aşağıdaki gibi olur.
Soruda verilen dikey ve yatay öteleme dönüşümleri fonksiyonun tüm noktalarına aynı şekilde uygulanır.
Buna göre fonksiyona dönüşümü uygulandığında tepe noktası birim yukarı, dönüşümü uygulandığında birim aşağı ötelenir.
Benzer şekilde fonksiyona dönüşümü uygulandığında tepe noktası birim sola, dönüşümü uygulandığında birim sağa ötelenir.
Parabolün tepe noktasına bu dönüşümleri uyguladığımızda yukarıdaki şekildeki dikdörtgenin köşe noktalarını elde ederiz. Bu noktalar dönüşümler sonucunda elde edilen parabollerin tepe noktalarıdır.
Bu dikdörtgenin genişliği birim, yüksekliği birimdir.
Dikdörtgenin alanı 324 olarak verilmiştir.
parabolü orijinden geçtiği için noktası parabol denklemini sağlar.